Δ.Ε. Γυθείου
Η πύλη της Μάνης στον Λακωνικό κόλπο, με το αρχαίο λιμάνι της Σπάρτης περιφέρεια Μάνης
Η Δημοτική Ενότητα Γυθείου καλύπτει τη βορειοανατολική γωνία της Μάνης, από τον μυχό του Λακωνικού κόλπου ως τις νότιες πλαγιές του Ταΰγετου. Εκτείνεται σε 197 τ.χλμ. και στην απογραφή του 2021 είχε 6.987 κατοίκους, από τους οποίους 4.542 στην πόλη του Γυθείου, τη μεγαλύτερη της Μάνης και έδρα του Δήμου Ανατολικής Μάνης. Απέχει περίπου 40 χλμ. από τη Σπάρτη μέσω της Ε.Ο. 39.
Το Γύθειο ήταν το επίνειο της αρχαίας Σπάρτης και στα ρωμαϊκά χρόνια μέλος του Κοινού των Ελευθερολακώνων, με εξαγωγές πορφύρας και μαρμάρου. Από εκείνη την εποχή σώζεται το ρωμαϊκό θέατρο, ενώ τμήμα της αρχαίας πόλης βρίσκεται σήμερα κάτω από τη θάλασσα. Ο οικισμός ξαναζωντάνεψε στα τέλη του 18ου αιώνα με τον πύργο των Γρηγοράκηδων στο νησάκι Κρανάη, όπου λειτουργεί το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Μάνης, και αναπτύχθηκε ως εμπορικό λιμάνι τον 19ο αιώνα.
Στην ενότητα ανήκουν τα χωριά του Μαυροβουνίου, του Σκουταρίου και των γύρω λόφων, το κάστρο του Πασσαβά (5 χλμ. νοτιοδυτικά), οι παραλίες Μαυροβούνι, Βαλτάκι με το ναυάγιο «Δημήτριος» και Σκουτάρι. Από το λιμάνι αναχωρούν πλοία για Κύθηρα και Κρήτη.
Το Γύθειο ήταν το επίνειο της αρχαίας Σπάρτης και στα ρωμαϊκά χρόνια μέλος του Κοινού των Ελευθερολακώνων, με εξαγωγές πορφύρας και μαρμάρου. Από εκείνη την εποχή σώζεται το ρωμαϊκό θέατρο, ενώ τμήμα της αρχαίας πόλης βρίσκεται σήμερα κάτω από τη θάλασσα. Ο οικισμός ξαναζωντάνεψε στα τέλη του 18ου αιώνα με τον πύργο των Γρηγοράκηδων στο νησάκι Κρανάη, όπου λειτουργεί το Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Μάνης, και αναπτύχθηκε ως εμπορικό λιμάνι τον 19ο αιώνα.
Στην ενότητα ανήκουν τα χωριά του Μαυροβουνίου, του Σκουταρίου και των γύρω λόφων, το κάστρο του Πασσαβά (5 χλμ. νοτιοδυτικά), οι παραλίες Μαυροβούνι, Βαλτάκι με το ναυάγιο «Δημήτριος» και Σκουτάρι. Από το λιμάνι αναχωρούν πλοία για Κύθηρα και Κρήτη.
Περιοχές
Γύθειο 132
Χωσιάρι 28
Σκουτάρι 20
Καλύβια 15
Δροσοπηγή 8
Άγιος Βασίλειος 7
Σιδηρόκαστρο 5
Κονάκια 4
Καρυούπολη 3
Λυγερέας 3
Καρβελάς 2
Μυρσίνη 2
Νεοχώρι 2
Πλάτανος 2
Σκαμνάκι 1
Αιγιές 0
Κρήνη 0
Μαραθέα 0