Γύθειο
Το λιμάνι της Λακωνίας και η μεγαλύτερη πόλη της Μάνης περιφέρεια Μάνης
Το Γύθειο βρίσκεται στον μυχό του Λακωνικού κόλπου, στην ανατολική ακτή της Μάνης, περίπου 40 χλμ. νότια της Σπάρτης και γύρω στα 26 χλμ. από την Αρεόπολη. Είναι η έδρα του Δήμου Ανατολικής Μάνης και η μεγαλύτερη πόλη της χερσονήσου, με 4.542 κατοίκους στην απογραφή του 2021. Η πόλη απλώνεται αμφιθεατρικά πάνω από το λιμάνι, με νεοκλασικά σπίτια και ψαροταβέρνες στην προκυμαία.
Στην αρχαιότητα ήταν το επίνειο της Σπάρτης και ναυπηγείο της κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο· αργότερα εντάχθηκε στο Κοινό των Ελευθερολακώνων και άκμασε στη ρωμαϊκή εποχή. Από τότε σώζεται το ρωμαϊκό θέατρο κοντά στην ακρόπολη. Η πόλη παρήκμασε μετά τον 4ο αιώνα και ξαναζωντάνεψε τον 19ο, με το σύγχρονο λιμάνι να ανοίγει τη δεκαετία του 1960.
Το νησάκι Κρανάη, ενωμένο με μόλο, φιλοξενεί τον πύργο Τζαννετάκη (σήμερα Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Μάνης) και τον μαρμάρινο φάρο· ο μύθος το συνδέει με τον Πάρη και την Ωραία Ελένη. Κοντά βρίσκονται το κάστρο του Πασσαβά, οι παραλίες Μαυροβούνι και Βαλτάκι με το ναυάγιο «Δημήτριος». Από το Γύθειο φεύγουν πλοία για Κύθηρα και Κρήτη.
Στην αρχαιότητα ήταν το επίνειο της Σπάρτης και ναυπηγείο της κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο· αργότερα εντάχθηκε στο Κοινό των Ελευθερολακώνων και άκμασε στη ρωμαϊκή εποχή. Από τότε σώζεται το ρωμαϊκό θέατρο κοντά στην ακρόπολη. Η πόλη παρήκμασε μετά τον 4ο αιώνα και ξαναζωντάνεψε τον 19ο, με το σύγχρονο λιμάνι να ανοίγει τη δεκαετία του 1960.
Το νησάκι Κρανάη, ενωμένο με μόλο, φιλοξενεί τον πύργο Τζαννετάκη (σήμερα Ιστορικό και Εθνολογικό Μουσείο Μάνης) και τον μαρμάρινο φάρο· ο μύθος το συνδέει με τον Πάρη και την Ωραία Ελένη. Κοντά βρίσκονται το κάστρο του Πασσαβά, οι παραλίες Μαυροβούνι και Βαλτάκι με το ναυάγιο «Δημήτριος». Από το Γύθειο φεύγουν πλοία για Κύθηρα και Κρήτη.